Vergunde exchanges strooien met bonussen die CFD-brokers al acht jaar niet mogen geven

Sinds de MiCA-overgangsperiode op 1 juli definitief afliep, is de Europese cryptomarkt op twee manieren veranderd. Er zijn minder aanbieders, want wie geen vergunning kreeg moest de deur sluiten. En de aanbieders die overbleven vechten harder om dezelfde klant. Dat gevecht wordt op dit moment met geld uitgevochten: stortingsbonussen, cashback en prijstrekkingen. Precies het instrument dat aanbieders van CFD's in Europa sinds 2018 niet meer mogen gebruiken.

Vier vergunninghouders, vier campagnes

Kraken opende de rij met een prijstrekking van één miljoen euro, die loopt van 19 juni tot en met 31 juli. Elke gestorte euro levert één lot op, wat de constructie dichter bij een loterij brengt dan bij een kortingsactie.

Bybit EU biedt tussen 22 juni en 31 juli cashback op stortingen, tot 3 procent op jaarbasis, vanaf een storting van 50.000 dollar (ongeveer 43.750 euro). Malta is uitgesloten van de actie. Dat detail valt op, want Malta is juist de lidstaat die een groot deel van de Europese CASP-vergunningen heeft afgegeven.

OKX ging op 29 juni van start met 8 procent bonus op de netto storting, met een plafond van 20.000 euro, ook tot en met 31 juli.

Coinbase pakt het anders aan en hangt de bonus aan zijn abonnement: abonnees van Coinbase One krijgen 5 procent bonus op crypto die ze naar het platform overmaken.

Vier campagnes, vier keer dezelfde gedachte: betaal de klant om zijn saldo hierheen te verplaatsen. Alle vier de aanbieders richten zich op de Europese Economische Ruimte, en alle vier hebben een MiCA-vergunning waarmee ze die hele ruimte in één keer kunnen bedienen.

Wat bij CFD-brokers sinds 2018 verboden is

Voor een andere categorie aanbieders is dit gedrag al acht jaar niet toegestaan. In 2018 nam ESMA productinterventiemaatregelen tegen CFD's, waarin partijen die deze producten aan particuliere beleggers aanbieden expliciet werd verboden om “geldelijke en niet-geldelijke voordelen” te geven voor het openen van een rekening, het storten van geld of het doen van transacties. Nationale toezichthouders zoals de AFM, de FSMA en BaFin maakten die maatregel in 2019 permanent in hun eigen regelgeving.

De onderbouwing was destijds gedragseconomisch, niet moralistisch. Een bonus die aan een storting hangt, duwt de klant naar een hoger bedrag dan hij van plan was. Een bonus die aan handelsvolume hangt, duwt hem naar meer transacties dan hij nodig heeft. Toezichthouders zagen dat verband terug in de verliescijfers van particuliere CFD-rekeningen, en grepen in.

Waar MiCA over zwijgt

MiCA verplicht een CASP om “eerlijk, billijk en professioneel” te handelen in het belang van de cliënt, en schrijft voor dat marketinguitingen eerlijk, duidelijk en niet misleidend moeten zijn. Wat er niet in staat, is enige beperking op stortingsbonussen, cashback of prijstrekkingen voor particuliere klanten. Er is geen artikel dat doet wat de ESMA-maatregel van 2018 voor CFD's deed.

Dat is geen slordigheid van de wetgever, maar een gevolg van hoe de verordening is opgebouwd. MiCA is in de eerste plaats een regime voor toelating, bedrijfsvoering en informatieverstrekking. De productinterventiebevoegdheid waarmee ESMA in 2018 optrad, hangt aan MiFID II en de bijbehorende verordening, niet aan MiCA. Een vergunde exchange valt daar buiten.

Het gevolg is een merkwaardige asymmetrie. Twee aanbieders kunnen aan dezelfde Nederlandse of Duitse particulier een gehefboomd product verkopen, waarbij de één geen enkele bonus mag noemen en de ander een prijstrekking van een miljoen euro mag opzetten. Het verschil zit niet in het risico voor de klant, maar in welk regelgevend kader op het product van toepassing is.

Waarom het juist nu losbarst

De timing is te precies om toeval te zijn. Drie van de vier campagnes startten in de laatste twee weken van juni, dus vlak voordat de overgangsperiode op 1 juli sloot. Op dat moment werd duidelijk welke partijen door mochten en welke niet, en dus ook welke klantenbestanden zouden vrijkomen.

Voor een vergunninghouder is dat een eenmalig moment. Klanten van een gestopte aanbieder moeten hun saldo ergens anders onderbrengen, en wie op dat moment het hoogste bedrag op tafel legt, krijgt de storting. Een bonus van 8 procent tot 20.000 euro is meetbaar duurder dan een advertentiecampagne, maar hij landt gegarandeerd bij iemand die net op het punt staat te verhuizen.

Eén vergunning, dertig markten

Daar komt het paspoortvoordeel bij. Eén vergunning geeft toegang tot dertig markten, dus een campagne die in één land werkt, kan meteen over de hele EER worden uitgerold. Dat verlaagt de kosten per verworven klant sterk, en verhoogt het bedrag dat een aanbieder rationeel kan uitgeven.

De rekensom is daarmee overzichtelijk. Acht procent met een plafond van 20.000 euro kost de aanbieder maximaal 1.600 euro per klant, en dan alleen bij iemand die het maximum stort. Een prijstrekking is nog goedkoper: de kosten staan vast op één miljoen euro, of er nu duizend of honderdduizend mensen meedoen. Wie het hardst inzet op volume kiest dus de trekking, wie inzet op grote saldi kiest de procentuele bonus — en Bybit maakt die keuze met zijn drempel van 50.000 dollar (ongeveer 43.750 euro) het meest expliciet.

Wat het voor jou betekent

Reken een bonus altijd terug naar wat hij netto oplevert. Acht procent over een storting van 5.000 euro is 400 euro, maar als het platform per transactie 0,4 procent kosten rekent tegen 0,1 procent elders, is dat verschil er bij actief handelen binnen enkele maanden weer af. Lees ook de voorwaarden waaronder de bonus vrijkomt: een minimale bewaartermijn, een handelsvolumedrempel of uitsluiting van je eigen land komen vaak voor, en Bybit sluit Malta expliciet uit.

Belangrijker nog: laat de bonus je bedrag niet bepalen. Dat is exact het mechanisme waartegen ESMA in 2018 optrad bij CFD's, en het werkt bij crypto niet anders. Als je van plan was 2.000 euro te storten, is 8 procent over 2.000 euro de vergelijking die klopt, niet 8 procent over 20.000 euro.

Let ten slotte op de einddatum. Drie van de vier acties lopen op 31 juli af, dus wie hier iets aan wil hebben, heeft nog dagen en geen weken. Of dit een blijvend patroon wordt, hangt af van de vraag of nationale toezichthouders het openbare-orde-argument uit 2018 alsnog van toepassing verklaren op vergunde CASP's.

Bronnen: Finance Magnates (10 juli 2026), ESMA-productinterventiemaatregelen inzake CFD's (2018), Verordening (EU) 2023/1114 (MiCA), actievoorwaarden van Kraken, Bybit EU, OKX en Coinbase. Laatst gecontroleerd: 29 juli 2026.